حمل و نقل کالای صادراتی

ارسال کالا و صادرات دنیای پیچیده‌ای است که چالش‌های زیادی برای صادرکنندگان به دنبال دارد؛ یکی از مسائلی که چالش‌های زیادی برای صادرکنندگان و واردکنندگان دارد، حمل و نقل کالای صادراتی است. دانستن نکات ارسال کالا برای یک صادر کننده جوان و تازه وارد از ملزومات موفقیت در این بازار محسوب می‌شود. در ادامه این موضوع را به صورت کامل مورد بررسی قرار می‌دهیم.

روش‌های ارسال کالا صادراتی

ارسال کالا و صادرات دنیای پیچیده‌ای است که چالش‌های زیادی برای صادرکنندگان و واردکنندگان به دنبال دارد؛ یکی از این چالش‌ها حمل و نقل کالای صادراتی است. دانستن نکات ارسال کالا برای یک صادر کننده جوان و تازه وارد از ملزومات موفقیت در این بازار محسوب می‌شود. در ادامه این موضوع را به صورت کامل مورد بررسی قرار می‌دهیم.

انواع حمل و نقل

نخستین موضوعی که باید در مورد حمل و نقل بدانید، آشنایی با انواع آن است. 4 نوع حمل و نقل عبارتند از: حمل و نقل جاده‌ای، ریلی، هوایی و دریایی که در ادامه آن‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

حمل و نقل جاده‌ای:

قدیمی‌ترین نوع حمل و نقل، حمل و نقل جاده‌ای است. هزینه این نوع حمل و نقل نسبت به سایر روش‌ها کمتر بوده و سالیانه حدود 10 میلیون تن کالا در جهان از این طریق جا به جا می‌شود. نکته مهمی که در ارسال کالا به روش جاده‌ای وجود دارد این است که برخی از کالاها به علت شرایط خاص باید با کانتینرهای مخصوص جا به جا شوند.

چه زمانی از حمل و نقل جاده‌ای استفاده کنیم؟ حمل و نقل جاده‌ای به علت محدودیت‌هایی که دارد در جهان اغلب برای مسافت‌های کوتاه و فواصل نزدیک مورد استفاده قرار می‌گیرد اما در ایران به علت دسترسی محدود به راه‌های دریایی برای حمل و نقل، ارسال کالا از طریق حمل جاده‌ای انجام می‌شود.

مزایای حمل و نقل جاده‌ای:

  1. نسبت به حمل هوایی کم هزینه‌تر است.
  2. شبکه گسترده جاده‌ای ارسال کالا را آسان‌تر می‌کند.
  3. امکان برنامه ریزی حمل و نقل و ردیابی محل کالاها وجود دارد.
  4. تحویل کالا ایمن و خصوصی است.
  5. در دسترس است.
  6. امکان حمل مستقیم از درب کارخانه تا درب انبار مشتری وجود دارد.

معایب حمل و نقل جاده‌ای:

  1. نسبت به حمل هوایی زمان‌بر تر است.
  2. آلاینده هوا است.
  3. احتمال آسیب دیدن کالا در طول مسیر وجود دارد.
  4. عوارض زیاد یکی از معایب حمل و نقل به برخی از کشورها است.
  5. برای دولت پر هزینه است.

عوامل موثر بر محاسبه هزینه حمل و نقل جاده‌ای:

  • فاصله مبداء و مقصد
  • نوع کامیون و یا تریلی
  • میزان ارزش بار (بیمه نامه)
  • شرایط خاص محل بارگیری و یا تخلیه بار
  • شرایط آب و هوایی
  • هزینه‌های رانندگان

حمل و نقل ریلی:

حمل و نقل ریلی، امن‌ترین روش برای ارسال کالا محسوب می‌شود.

مزایای حمل و نقل ریلی:

  1. امنیت بالایی در میان سایر انواع حمل و نقل دارد.
  2. هزینه پایین نسبت به حمل و نقل هوایی دارد.
  3. اختلال در جا به جایی به علت تغییرات جوی کمتر به وجود می‌آید.

معایب حمل و نقل ریلی:

  1. از حمل و نقل ریلی در همه نقاط کشور نمی‌توان استفاده کرد.

عوامل موثر بر محاسبه هزینه حمل و نقل ریلی:

  • ابعاد و وزن کالا
  • مسافت مبدا تا مقصد
  • نوع کالا (کالاهایی با شرایط خاص هزینه حمل ریلی را افزایش می‌دهد)
  • هزینه بیمه

حمل و نقل هوایی:

سریع‌ترین و گران‌ترین روش‌ حمل و نقل، حمل و نقل هوایی است.

مزیت‌های حمل و نقل هوایی:

  1. برای ارسال کالاهای سبک با ارزش زیاد مناسب است.
  2. سرعت حمل و نقل هوایی کالا بالا است.

 معایب حمل و نقل هوایی:

  1. نسبت به سه روش حمل و نقل دیگر هزینه‌بر تر است.
  2. ظرفیت حمل و نقل با روش هوایی محدود است.

عوامل موثر بر محاسبه هزینه حمل و نقل هوایی:

  • مسیر کالا و نوع بار ارسالی
  • وزن، مقصد و نوع بار ارسالی
  • مالیات بر ارزش افزوده
  • نوع ایرلاین
  • تعرفه فریت بار مسافری و تجاری
  • نرخ ارز

حمل و نقل دریایی:

یکی از روش های مرسوم ارسال کالا در سراسر دنیا، روش حمل و نقل دریایی است. جالب است بدانید بیش از 90 درصد ارسال کالا در دنیا با این روش صورت می‌گیرد. این نوع حمل و نقل خود به سه دسته بندی کلی تقسیم می‌گردد که عبارتند از: حمل و نقل عمیق از دریا، حمل و نقل دریایی کوتاه و حمل و نقل داخلی که در ادامه به تعاریف آن‌ها اشاره می‌کنیم.

حمل و نقل عمیق از دریا

این روش ارسال کالا زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که فاصله میان مبدا و مقصد قاره‌ای باشد. حمل و نقل عمیق از دریا توسط کشتی‌های بزرگ انجام می‌شود زیرا این کشتی‌ها باید اقیانوس پیمایی کنند.

حمل و نقل دریایی کوتاه

این روش به حمل و نقل ساحلی نیز شهرت دارد که بیشتر برای ارسال کالا در مسافت کوتاه مورد استفاده قرار می‌گیرد. به لحاظ ابعاد، کشتی‌های حمل و نقل دریایی کوتاه از کشتی‌های حمل عمیق کوچک‌تر هستند.

حمل و نقل داخلی

این روش حمل و نقل برای عبور کالا از رودخانه‌ها ، کانال‌ها و دریاچه‌ها طراحی شده که بسیار کم عمق و کوتاه هستند.

در ارسال کالا از طریق دریا، دو نوع کشتی وجود دارد؛ کشتی‌های خطوط منظم که اصطلاحاً به آن‌ها لاینر گفته می‌شود و کشتی‌های خطوط نامنظم که در اصطلاح به آن‌ها ترامپ می‌گویند. فرق این دو خط با یکدیگر مسیرهای حمل و نقلی است که طی می‌کنند؛ کشتی‌های لاینر مسیر از پیش تعیین شده‌ای را طی می‌کنند در حالی که کشتی‌های ترامپ از هر مسیری که صاحب بار بخواهد کالا را حمل می‌کنند.

مزایای حمل و نقل دریایی:

  1. جا به جایی حجم زیادی از کالاها
  2. قیمت مناسب
  3. امکان حمل و جا به جایی بارهایی با حجم بزرگ در ارسال کالا
  4. ثبات نسبی در هزینه‌ حمل

معایب حمل و نقل دریایی:

  1. زمان‌بر است
  2. ایمنی کمتری نسبت به سایر روش‌های حمل و نقل دارد.

عوامل موثر بر محاسبه هزینه حمل و نقل دریایی:

  1. وزن کالا
  2. تجهیزات لازم برای بارگیری و تخلیه کالا
  3. حجم اشغال شده توسط کالا (در صورتی که کالای صادرکننده، کل حجم کشتی را اشغال نکند، هزینه فضای خالی مانده از مشتری اخذ می‌شود)
  4. میزان معطلی کشتی در محل تخلیه یا بارگیری
  5. نرخ ارز

چند اصطلاح حمل و نقل

بوکینگ کشتی چیست؟

زمانی که قصد ارسال کالا را داشته باشید و به علت مناسبت‌های مختلف، با شلوغی خطوط صادراتی مواجه هستید، باید پیش از ارسال بار، بوکینگ کشتی انجام دهید؛ بوکینگ به معنای رزرو کشتی برای ارسال بار است.

آیتم‌های اصلی بوکینگ را موارد زیر تشکیل می‌دهد:

  • شماره بوکینگ
  • پرت مبدا
  • پرت مقصد
  • نوع کالا
  • تعداد کالا
  • فریت
  • Switch BL
  • نوع پرداخت (پرداخت در مبدا _ پرداخت در مقصد)
  • Free time: استاندارد Free time در مبدا و مقصد 14 روز است.
  • Validity
  • MUNDRA LOCAL CHARGE ( هزینه های مقصد )
  • JOB NO

CY  (CONTAINER YARD)  چیست؟

فضا یا محوطه‌ای در داخل پایانه یا بندر، برای استقرار کانتینرها است تا حسب مورد بارگیری شده و روانه مقصدهای داخلی گردند. در چنین محل یا محوطه‌ای است که حمل کننده یا نماینده او کانتینر را از صادرکننده تحویل می‌گیرند یا بر عکس، بعد از تخلیه از کشتی آن را به وارد کننده تحویل می‌دهند.

گروپاژ چیست؟

یکی دیگر از اصطلاحات حمل و نقل و ارسال کالا گروپاژ است؛ گروپاژ به زمانی گفته می‌شود که کالاهای یک مشتری، حجم کل کانتینر را پر نمی‌کند و برای پر کردن کل کانتینر، کالای مشتریان دیگر نیز در آن کانتینر قرار می‌گیرد. چه کالاهایی اغلب گروپاژ می‌شوند؟

  • کالاهای نمایشگاهی
  • کالاهای مورد نیاز برای تعمیرات دستگاه صنعتی و معدنی و … که به صورت موقت صادر می‌شوند.
  • دستگاه‎‌های حساس
  • اخذ نمونه محصولات تجاری از چندین فروشنده و شرکت های گوناگون
  • کالاهایی که حجم زیادی اشغال نمی‌کنند

THC  (TERMINAL HANDLING CHARGES) چیست؟

THCمخفف Terminal Handling Charges است و شامل مجموعه‌ای از هزینه‌ها می‌شود که توسط پایانه‌های کانتینری در قبال عملیاتی مانند پردازش، ارزیابی، تخلیه یا بارگیری (پیش از ارسال کالا) و … دریافت می‌گردد. نرخ THC در هر کشور برای بنادر مختلف متفاوت است. این هزینه‌ها بر اساس نرخ اعلامی از سوی سازمان بنادر و دریانوردی ایران منتشر می‌شود. هزینه THC یک بار در بندر بارگیری و یک بار در بندر تخلیه دریافت می‌شود.

هزینه THC  در مرحله بارگیری باید توسط چه کسی پرداخت شود؟

بسته به نوع ترم انتخاب شده برای حمل کالا این هزینه از صادرکننده یا وارد کننده اخذ می‌شود؛ در ترم‌های FOB,CFR,CIF,CPT,DAP,DDU,DDP هزینه با فروشنده و در ترم EXW هزینه با خریدار است. در مرحله تخلیه هزینه THC الزاماً توسط خریدار پرداخت می‌گردد. هزینه THC به دلار محاسبه می‌شود.

 THC محموله های خطرناک

THC کانتینرهای وارداتی، صادراتی، مرجوعی، اعاده، انتقالی و صادرات مجدد، حاوی محمولات خطرناک با 50 % افزایش و برای کانتینرهای ترانزیت خارجی و ترانشیپی حاوی محمولات خطرناک با 20 % افزایش محاسبه و دریافت می شود، خطرناک بودن محمولات کانتینرهایی که در بندر شهید رجایی تخلیه/ بارگیری می شوند (در کلیه رویه‌های گمرکی) باید 6 ساعت قبل از ورود کشتی، توسط خطوط کشتیرانی یا نمایندگان آنان اظهار گردد. این مدت زمان در مورد سایر بنادر 24 ساعت است. هزینه جابه جایی کانتینرهای مكشوفه به محوطه کانتینرهای خطرناک و خسارت های احتمالی براساس مقررات مربوطه وصول و به حساب سازمان واریز می شود.