اسناد حمل ‌و نقل بین‌المللی

اسناد حمل‌ و نقل، اوراقی ضروری برای تحویل محموله به محل موردنظر یا تحویل آن به گمرک هستند.

اسناد مهم و مورد نیاز برای بازرگانان

آیا می‌دانید در امور صادرات و واردات چه اسنادی مهم هستند؟ چه اهمیتی دارند؟ با انواع آنها آشنایی دارید؟ اگر علاقه‌مند هستید تا با این موضوعات بیشتر آشنا شوید، در ادامه با ما همراه باشید.

اسناد حمل ‌و نقل بین‌المللی

اسناد حمل‌ و نقل، اوراقی ضروری برای تحویل محموله به محل موردنظر یا تحویل آن به گمرک هستند. این اسناد، هویت و شناسنامه یک کالای صادراتی و وارداتی را به‌خوبی نشان می‌دهند؛ همچنین برای تطابق محموله ها با مقررات کشور مبدأ و مقصد لازم هستند.

در ادامه مقاله قصد داریم با انواع آن آشنا شویم:

انواع اسناد حمل

از انواع اسناد حمل می‌توان به اسناد حمل متعارف یا متداول (Conventional) و خاص (Special) اشاره کرد.

اسناد حمل متعارف

عموماً برای حمل‌ونقل همه کالاها از اسناد حمل متعارف استفاده می‌شود. در صورت عدم وجود این اسناد یا ناقص بودن آنها، تشریفات گمرکی کالا متوقف می‌شوند.

اسناد حمل متعارف عبارت‌اند از:

  • بارنامه (Bill of Loading-B/L)
  • فاكتور تجاری (Commercial Invoice)
  • پیش‌فاکتور (Proforma Invoice)
  • لیست بسته‌بندی یا عدل‌بندی (Packing List)
  • پکینگ لیست ریز (detail packing list)
  • گواهی آزمایش یا بازرسی (Test report or Inspection Certificate)
  • بیمه‌نامه (Insurance Policy)
  • گواهی مبدأ (Certificate of Origin)
  • گواهی‌نامه ﺻﺎﺩﺭﺍﺕ

اسناد حمل خاص:

در مواقعی که کالاها دارای ویژگی خاصی هستند، علاوه بر اسناد متعارف، اسناد حمل خاص هم در قرارداد در نظر گرفته می‌شوند.

اسناد حمل خاص عبارت‌اند از:

  • سیاهه گواهی شده (Certified Invoice)
  • گواهی وزن (Weight Certificate)
  • سیاهه تأیید شده (Legalized)
  • گواهی آنالیز سازنده کالا (Manufacturer Analysis Certificate) یا (Manufacture Declaration)
  • سیاهه کنسولی (Consular Invoice)
  • گواهی لیست سیاه (Black List Certificate)
  • گواهی بهداشت و سلامت (Health Veterinary & Sanitary Certificate)
  • گواهی ضدعفونی (Fumigation Certificate)
  • گواهی بازرسی کالا در مبدأ مثل COI

مهم‌ترین اسناد حمل‌ونقل

فاکتورهای تجاری، لیست بسته ‌بندی صادراتی و بارنامه از مهم‌ترین اسناد حمل برای حمل‌ونقل بین‌المللی هستند.

فاكتور تجاری (Commercial Invoice)

فاکتور تجاری از مهم‌ترین مدارکی است که باید همراه کالا باشد. این سند تجاری جزئیات بیشتری نسبت به‌پیش فاکتور دارد و شامل اکثر جزئیات از ابتدا تا انتهای معامله صادرات است. این فاکتور برای تعیین عوارض و مالیات‌های ترخیص کالا از گمرک لازم است. فاکتور تجاری فهرست دقیقی از اطلاعات زیر است.

اطلاعات مربوط به معامله:

  • شماره فاکتور
  • شماره سفارش
  • تاریخ فاکتور
  • کل مبلغ فروش
  • دستورالعمل پرداخت
  • واحد پول

اطلاعات مربوط به صادرکننده و واردکننده:

  • اطلاعات صادرکننده/ فروشنده (نام، آدرس، شماره‌ تلفن و غیره)
  • شماره شناسایی مالیاتی صادرکننده/ فروشنده
  • اطلاعات واردکننده / خریدار (نام، آدرس، شماره‌تلفن و غیره)
  • شماره شناسایی مالیاتی واردکننده/ خریدار

اطلاعات مربوط به حمل ‌و نقل کالا:

  • شماره بارنامه
  • کد تعرفه
  • عامل حمل‌ و نقل
  • توضیحات واضح کالا (تعداد بسته، واحد، وزن و غیره)
  • اینکوترمز که کالا تحت آن فروخته شده است.
  • بیمه
  • خاستگاه کالا
  • تاریخ صادرات، وسیله حمل‌ و نقل و مقصد نهایی
  • امضای فرستنده

لیست بسته ‌بندی یا عدل‌بندی (Packing List)

لیست بسته ‌بندی صادراتی، یک سند حمل ‌و نقل است که شامل اطلاعات دقیقی از محموله، مانند وزن، ابعاد، اقدامات ایمنی و نوع بسته‌بندی است. توجه داشته باشید که قیمت کالا در این لیست قید نمی‌شود. درصورتی‌که محموله گم شود و یا صدمه ببیند، این سند برای ادعای طرح بیمه لازم است.

بارنامه (Bill of Loading-B/L)

بارنامه یک سند قانونی حمل ‌و نقل است. این سند، رسید محصولات ارسال شده و سند مالکیت کالای موردنظر است؛ همچنین شرایط مورد توافق برای حمل ‌و نقل کالا را نشان می‌دهد. متصدی حمل‌ و نقل این سند را برای فرستنده کالا صادر می‌کند که در آن نوع، مقدار و مقصد کالای حمل شده معین شده است.

رایج‌ترین بارنامه‌ها عبارت‌اند از:

  • بارنامه دریایی: حمل با کشتی (Ocean /marine Bill Of Loading)
  • راه نامه (بارنامه) هوایی: حمل با هواپیما (Airway Bill)
  • راه نامه (بارنامه) راه‌آهن: حمل با قطار (Railway Bill)
  • راه نامه (بارنامه): حمل با کامیون (CMR/TRUCK Way Bill)
  • بارنامه سراسری: حمل با کامیون ـ قطار ـ کشتی (Through Bill Of Loading)
  • بارنامه حمل مرکب فیاتا، حمل با کامیون ـ قطار ـ کشتی (Combined Transport Bill Of Loading)

در این مقاله اسناد حمل‌ و نقل بین ‌المللی و انواع آن و همچنین مهم‌ترین آنها را مورد بررسی قرار دادیم. به امید آنکه از صرف زمان گرانبهایتان برای مطالعه این مقاله، رضایت خاطر داشته باشید و توانسته باشیم بینش روشن‌تری در این موضوع به شما داده باشیم.